Sterke Spieren
Informatie
Over deze aflevering
In deze aflevering onderzoeken ze waarom fitness zo populair is bij jongeren en bespreken ze het supplementengebruik en de invloed van sociale media.
Over Pano
Pano is een Vlaams onderzoeksjournalistiek programma op Eén dat actuele en maatschappelijke thema’s diepgaand onderzoekt. De afleveringen brengen verhalen die vaak onder de radar blijven, maar een grote impact hebben op mensen of de samenleving. De journalisten gaan op pad, stellen kritische vragen en brengen verschillende standpunten in beeld.
Tijdloos of actueel
Dit fragment is tijdloos en kun je het hele schooljaar bekijken.
Thema
fitness, jongeren, supplementen
Kennis
Op deze vragen krijgen de leerlingen in het fragment een antwoord.
– Wat is de invloed van sociale media en influencers?
– Wat zijn de zogenaamde voordelen van supplementen?
– Zijn die supplementen wel gezond?
– Welke gezonheidsrisico’s zijn er verbonden aan supplementen?
– Wat zijn de wetenschappelijke bevindingen?
– Voor wie zijn supplementen aangewezen en voor wie niet?
Link met andere vakken
Ook bij deze vakken zou je rond dit fragment aan luistervaardigheid kunnen werken.
Link naar fragment
https://www.vrt.be/vrtmax/a-z/pano/2025-vj-/pano-s2025-vj-a4/
Tijdmarkeringen (TM)
12:44 (“Tieners vinden Kobe …” – 22:42 (“… kunnen ze uiteraard sneller reageren.”)
Hou de muis ingedrukt op de tijdbalk om de tijd te kunnen zien.
Duur
11:58
Platform
VRT MAX
Account nodig?
JA – Je hebt een gratis account nodig om de video’s te kunnen bekijken.
Inleiding voor de leerlingen
Het fragment start met een influencer die met fitnessfilmpjes heel veel volgers heeft op sociale media. Hij wordt zelfs gesponsord om reclame te maken voor supplementen.
Beschikbaarheid
De video’s van Pano blijven jarenlang op VRT MAX staan. Zo kun je de afleveringen van de vorige seizoenen ook nog altijd raadplegen.
Opdrachten
BELANGRIJK
De opdrachten per graad zijn een richtlijn en op basis van onze inschatting. Elke klas is anders, dus kies als leerkracht wat het best past bij jouw klasgroep.
Je kunt er ook voor kiezen om opdrachten en vragen van de verschillende graden te combineren. Het is volledig jouw keuze.
Werkblad
De klassieke luisteropdracht met een of meerdere luister-kijkmomenten en leerlingen die hun antwoorden schrijven op een afgedrukt werkblad.
Voor elke graad vind je verschillende opdrachten.
De correctiesleutel staat mee in het document.
Klassieke luisteropdracht
een of meerdere luister-kijkmomenten, antwoorden op blad
Vraagtypes
meerkeuzevragen, open vragen en een verbindvraag
Maximale score
10
Correctiesleutel
✅
Klassieke luisteropdracht
een of meerdere luister-kijkmomenten, antwoorden op blad
Vraagtypes
meerkeuzevragen en open vragen
Maximale score
10
Correctiesleutel
✅
Klassieke luisteropdracht
een of meerdere luister-kijkmomenten, antwoorden op blad
Vraagtypes
meerkeuzevragen en open vragen
Maximale score
10
Correctiesleutel
✅
Kladblad
Heb je aan het einde van de les nog tijd over? Versterk dan de luistervaardigheid en parate kennis van je leerlingen met een korte opdracht.
- Geen voorbereiding nodig.
- Selecteer een of enkele vragen op de slide.
- Leerlingen nemen notities en noteren hun antwoorden op een kladblad.
Praktisch
Bij een luisterfragment zonder beeld kun je de vragen projecteren tijdens het luisteren.
Is er ook beeld bij zoals bij dit fragment? Laat de leerlingen de vragen dan eerst noteren op hun kladblad.
Correctiesleutel
Onder elke slide vind je de correctiesleutel bij de notities in de PowerPoint. Toon of verberg de notities bovenaan in het lint bij Beeld > Notities.
Mogelijke vragen
Eerste graad
- Wat is het gevaar van sommige pre-workouts volgens het labo
- Welke raad zou jij je vriend kunnen geven als die supplementen wil nemen?
Tweede graad
- Hoeveel supplementen werden er getest in het labo en wat werd er gevonden?
- Waarom zijn jongeren een kwetsbare doelgroep voor supplementenreclame?
Derde graad
- Welke raad zou jij je vriend(in) kunnen geven als die supplementen wil beginnen nemen?
- Waarom zijn jongeren een kwetsbare doelgroep voor supplementenreclame?
Ah zo!
Met ons model focussen de leerlingen op de nieuwe kennis die ze uit het fragment halen.
Eerst krijgen ze achtergrondinformatie en noteren ze wat hun voorkennis is.
Ze beoordelen het taalgebruik van de sprekers en geven visueel weer wat de bedoeling is van de makers.
Tot slot noteren ze tijdens het kijken welke nieuwe informatie ze hebben bijgeleerd.


Taalgebruik
De leerlingen beoordelen het taalgebruik van de sprekers.
- formeel of informeel
- Algemeen Nederlands, tussentaal of dialect
Zijn er meerdere sprekers? Schrijf de initialen bij het juiste bolletje.

Bedoeling van de makers
De leerlingen geven in de balk visueel aan wat de bedoeling of bedoelingen zijn van de makers.
Ze kunnen de balk inkleuren of arceren en dan verbinden met het doel. Zo kunnen ze iets genuanceerder de doelen bepalen.
Open vraag
Met de Open vraag vertrek je vanuit een open vraag waarop leerlingen een uitgebreid antwoord formuleren. Hierin laten ze zien wat ze hebben begrepen, onthouden en tonen ze ook hoe ze dit kunnen verwoorden.
Om je te helpen bij de beoordeling van deze open vraag, voegen we een scorekaart toe. Die bevat de belangrijkste elementen die in het antwoord verwacht kunnen worden. Samen met checkboxes en een puntenschaal. Zo kun je snel inschatten hoe volledig en hoe goed verwoord het antwoord is.
Via onderstaande knop download je het document met op pagina 1 de open vraag en antwoordlijnen en op pagina 2 de scorekaart.
Praktisch
- Druk deze pagina’s af.
- Laat de leerlingen notities nemen op een kladblad.
- De leerlingen formuleren een uitgebreid antwoord.
- De leerkracht vul de scorekaart in om de leerling te beoordelen.
Betweter
In deze opdracht mogen de leerlingen zich als een echte betweter gedragen. Ze krijgen foute uitspraken voorgeschoteld en moeten die corrigeren op basis van correcte informatie uit het fragment.
Met deze opdracht …:
- verwerken ze de inhoud actief;
- leren ze kritisch omgaan met de info die ze krijgen;
- vervangen ze populaire opvattingen door wetenschappelijk onderbouwde informatie.
Digitaal
De leerlingen maken de oefeningen digitaal op hun eigen tempo. Dupliceer de BookWidgets naar jouw eigen account en bewerk naar believen.
Luisteren/Kijken op eigen tempo
De leerlingen kunnen terugspoelen, pauzeren en herbekijken waar nodig.
Automatische verbetering
Onze digitale oefeningen bestaan enkel uit meerkeuzevragen. Zo verloopt de correctie automatisch.
Vraagtypes
meerkeuzevragen
Automatische verbetering
Volledig ✅
Maximale score
10
Vraagtypes
meerkeuzevragen, waar of niet waar
Automatische verbetering
Volledig ✅
Maximale score
7
Vraagtypes
meerkeuzevragen, waar of niet waar
Automatische verbetering
Volledig ✅
Maximale score
9
Extra ondersteuning
Nodige voorkennis
Het is duidelijk dat de leerlingen die fitnessen heel wat voorkennis hebben rond dit thema.
Inleiding voor de leerlingen
Het fragment start met een influencer die met fitnessfilmpjes heel veel volgers heeft op sociale media. Hij wordt zelfs gesponsord om reclame te maken voor supplementen.
Transcriptie en verklarende woordenlijst
Leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben bij de luisteropdrachten kun je de transcriptie bezorgen. Zo kunnen ze de tekst meevolgen tijdens het luisteren/kijken.
Of je geeft hen de verklarende woordenlijst mee.
Kenniskaart
Het zou zonde zijn dat de leerlingen alle opgedane kennis snel zouden vergeten. Daarom bieden we bij elk luisterfragment een kenniskaart aan met daarop de belangrijkste informatie uit het fragment.
Hang de poster op in je klas of deel hem digitaal met je leerlingen.
Zo maak je de kennis die ze hebben opgedaan visueel en worden ze nog eens herinnerd aan de informatie uit het fragment.

Prijzen
Het lesmateriaal begrijpend lezen en fictie is gratis te gebruiken.
Begrijpend Luisteren
Een schoollicentie voor begrijpend luisteren kost €300 (excl. btw) en loopt tot het einde van het schooljaar.
Na het doorsturen van de aanvraag via onderstaande knop ontvangt de school een factuur.
Na de betaling ontvangen jullie de registratiecode voor 20+ leerkrachten.
Schoollicentie aanvragen
Voor scholen die nog geen klant zijn en een licentie willen aanvragen.
Hoe gaat het in z’n werk?
- Vul onderstaand formulier in.
- Je ontvangt binnen de 24u. een factuur.
Geen factuur ontvangen? Mail naar info@leesassistent.be. - Nadat wij de betaling hebben ontvangen, sturen we jullie de registratiecode met de nodige instructies door.
Door dit formulier in te dienen, bevestigt de ondertekenaar dat hij/zij bevoegd is om deze beslissing namens de school of organisatie te nemen en akkoord te gaan met de algemene voorwaarden van Leesassistent.be.
Wil je de huidige licentie omschakelen naar Duo? Klik op de knop Omschakelen naar Duo of bezoek deze pagina.
Licentie aanvragen
Meer materiaal
Veelgestelde vragen
Per graad voorzien wij drie soorten opdrachten:
1. WERKBLAD
Dat zijn vragen/opdrachten zoals we die kennen van de klassieke luistertoetsen.
Voor deze opdracht neem je je tijd in de klas of nemen de leerlingen hun tijd wanneer ze dit als huiswerk maken.
Hiervoor bereid je als leraar enkele zaken voor. Je drukt de opdrachten af of zet ze digitaal klaar.
2. KLADBLAD
Bij deze opdrachten is er geen voorbereiding nodig. Ideaal als je nog wat tijd over hebt op het einde van het lesuur en de leerlingen toch nog wat extra kennis wil laten opdoen via luistervaardigheid.
– De leerlingen nemen een kladblad.
– Je opent terwijl de PowerPoint.
– Je klikt op de link naar het fragment.
– Is het een fragment zonder beeld, dan toon je de vraag op de slide tijdens het luisteren.
– Is er wel beeld bij? De leerlingen schrijven eerst de vraag op hun kladblad.
– De leerlingen bekijken het fragment en vullen hun kladblad aan.
3. DIGITAAL
De Werkblad-opdrachten zetten wij om in BookWidgets die je via de links kunt dupliceren naar je eigen account.
De vragen zijn enkel meerkeuze zodat de verbetering automatisch verloopt.
Zo kunnen leerlingen zelfstandig de opdrachten maken als huistaak of als toets. Ze kunnen de fragmenten dan pauzeren en hervatten waar nodig.
4. Ah Zo!
Met ons model focussen de leerlingen op de nieuwe kennis die ze uit het fragment halen.
Eerst krijgen ze achtergrondinformatie en noteren ze wat hun voorkennis is. Ze beoordelen het taalgebruik van de sprekers en geven visueel weer wat de bedoeling is van de makers. Tot slot noteren ze tijdens het kijken welke nieuwe informatie ze hebben bijgeleerd.
Bij elk luisterfragment voorzien wij bij de sectie Extra ondersteuning een transcriptie die je kunt afdrukken en bezorgen aan leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben.
Waar nodig voorzien we ook een document Voorkennis en moeilijke begrippen. Dit bevat:
- een verklarende woordenlijst met moeilijke begrippen die niet uit de context van het fragment af te leiden zijn;
- achtergrondinformatie om de benodigde voorkennis van leerlingen te versterken voordat ze het fragment bekijken.
Wij verwijzen naar beeldmateriaal van platformen die gratis toegankelijk zijn:
- YouTube – Een wereldwijd videoplatform waar gebruikers video’s kunnen uploaden, bekijken en delen, van muziek en tutorials tot vlogs en livestreams.
- Spotify – Een streamingdienst voor muziek en podcasts, waarmee gebruikers miljoenen nummers on-demand kunnen beluisteren.
- VTM GO – De gratis streamingdienst van VTM, met een brede selectie aan Vlaamse programma’s, series en films.
- …
Je dient wel een account aan te maken op sommige platformen.
Wij behouden geen rechten op de video’s. Die rechten blijven bij de makers. We lichten kort toe wat de voordelen zijn en hoe wij de eventuele nadelen zullen opvangen.
Voordelen
– Leerlingen kunnen altijd aan het materiaal, zolang ze een internetverbinding hebben. (Zo kunnen ze zelfs de fragmenten bekijken op het openbaar vervoer)
– We kunnen veel sneller en veel meer lesmateriaal ontwikkelen.
– We hoeven geen rechten af te kopen. (wat het veel prijziger zou maken)
– De leerlingen leren Nederlandstalige en kwalitatieve programma’s kennen.
– De leerlingen komen in aanraking met content die gemaakt is op eigen bodem.
Nadelen
“De links veranderen of filmpjes verdwijnen”
We controleren de links wekelijks, passen dat aan op de pagina en delen dat mee via onze nieuwsbrief, zodat je op de hoogte bent.
We voorzien wekelijks materiaal op basis van de actualiteit. Er zal dus altijd materiaal voorhanden zijn om te gebruiken. Dat maakt het verdwijnen van die links en filmpjes een stuk minder erg.
“De leerlingen/leraren moeten een account aanmaken”
De platformen die we gebruiken zijn steeds gratis te bekijken (mits af en toe wat reclame). Zo komen ze dus in contact met kwalitatieve programma’s in het Nederlands die langer dan 1 minuut duren (langer dan de gemiddelde TikTok-video of Instagram Reel)
“Dan moeten we ook nog eens naar die reclame kijken.”
Zo heb je ineens materiaal om de kenmerken van een persuasieve tekstsoort te herhalen.
Hoe jij met die oefeningen aan de slag gaat in de klas; dat bepaal je zelf.
Dit is er allemaal mogelijk:
– luistertoets in de klas
– huiswerk op papier
– digitale oefening
– digitale toets
– een snelle oefening op het einde van de les






