Het nieuwe schooljaar is in de Gazastrook op 19 september gestart, maar veel kinderen kunnen niet naar school. Hun scholen en huizen zijn vernietigd en ze leven met ernstige trauma’s. Een dag in het leven van vier kinderen in Gaza.
Begrijpend lezen
Secundair onderwijs
Zonder diploma van school
2430 woorden
Krantenartikel
De Morgen
Over de tekst
Twee tekstversies
Zelfde tekst, andere opmaak
Focusversie
De tekst wordt zonder afbeeldingen en extra opmaak weergegeven. De tekst is links uitgelijnd zodat de afstand tussen de woorden even groot is. Zo kunnen leerlingen zich volledig concentreren op wat er staat.
Handig voor leerlingen die snel afgeleid zijn of moeite hebben met begrijpend lezen.
De inhoud blijft, zoals steeds, onaangepast en authentiek.
Authentieke opmaak
We maken de tekst zo authentiek mogelijk op in de vorm van een krantenartikel, tijdschriftartikel, webtekst …
Hier vind je twee versies. Met de lege voorpagina kunnen de leerlingen de pagina’s naast elkaar leggen. Zo lijkt het nog authentieker op een krantenartikel.
Bijna!
Log in om het lesmateriaal te downloaden.
Heeft jouw school een licentie maar heb je nog geen account? Registreer hier met je schoolcode.
Heeft jouw school nog geen licentie? Vraag hier een licentie aan.
Lesmateriaal bij deze tekst
Behandel je de tekst klassikaal of oefenen de leerlingen zelfstandig?
Elk bestand is los te downloaden.
Meer info over de opdrachten
Klassikaal aan de slag
De leidraad bij de tekst
Bijna!
Log in om het lesmateriaal te downloaden.
Heeft jouw school een licentie maar heb je nog geen account? Registreer hier met je schoolcode.
Heeft jouw school nog geen licentie? Vraag hier een licentie aan.
Onderbreken en bespreken
Bijna!
Log in om het lesmateriaal te downloaden.
Heeft jouw school een licentie maar heb je nog geen account? Registreer hier met je schoolcode.
Heeft jouw school nog geen licentie? Vraag hier een licentie aan.
Volledig uitgewerkt voorbeeld
Schema Totaal | Voorgedrukt
Titels al ingevuld
Kleiner schema rond een vraag, alinea of tekstdeel
Schema | Leeg
Voor leerlingen die zelf schematiseren
Zelfstandig aan de slag
Inclusief correctiesleutel achteraan
Bijna!
Log in om het lesmateriaal te downloaden.
Heeft jouw school een licentie maar heb je nog geen account? Registreer hier met je schoolcode.
Heeft jouw school nog geen licentie? Vraag hier een licentie aan.
Productieve opdracht bij de tekst (spreken of schrijven)
Bijna!
Log in om het lesmateriaal te downloaden.
Heeft jouw school een licentie maar heb je nog geen account? Registreer hier met je schoolcode.
Heeft jouw school nog geen licentie? Vraag hier een licentie aan.
Verklarende woordenlijst en achtergrondinformatie
Bijna!
Log in om het lesmateriaal te downloaden.
Heeft jouw school een licentie maar heb je nog geen account? Registreer hier met je schoolcode.
Heeft jouw school nog geen licentie? Vraag hier een licentie aan.
Zinsleer, woordleer, spelling …
Bijna!
Log in om het lesmateriaal te downloaden.
Heeft jouw school een licentie maar heb je nog geen account? Registreer hier met je schoolcode.
Heeft jouw school nog geen licentie? Vraag hier een licentie aan.
Aan de slag met de rijke taal (NIEUW)
Extra oefeningen rond de rijke woordenschat
Bijna!
Log in om het lesmateriaal te downloaden.
Heeft jouw school een licentie maar heb je nog geen account? Registreer hier met je schoolcode.
Heeft jouw school nog geen licentie? Vraag hier een licentie aan.
Gesplitst werkblad of Quiz
Klassikaal
- Druk de tekst af voor elke leerling, de vragen voor jezelf.
- Deel de tekst uit en open de presentatie.
- Lees de tekst klassikaal, onderbreek en bespreek.
- Bouw eventueel een schema op tijdens of na het lezen.
Zelfstandig
- De leerlingen lezen de tekst zelfstandig op papier of digitaal.
- Ze lossen de leesoefeningen op of voeren de leestaak uit.
- Gebruik het schema of de verklarende woordenlijst als ondersteuning.
Verklarende woordenlijst
Rijke taal en kennis
Rijke taal
Oorlog
verwoesten, vernietigd, puin, bombardement, dreiging, luchtaanval, wees worden, vluchten, schuilplaats, opvangplek, van hun vroegere leven is niets over
Onderwijs
geïmproviseerd schooltje, tentschool, rotatiesysteem, wachtlijst, dagdeel, lesboek, donatie, werk met school combineren, bijleren, applaudisseren
Overleven
inkomen, noodhulp, verantwoordelijkheid, sparen, vernederend, voedselpakket, openbare watervoorziening, flesvoeding
Trauma
amputatie, prothese, krukken, in shock, trauma, bang, harde geluiden, op adem komen
Hoop, geloof en kinderen
dromen najagen, recht om kind te zijn, normaal leven, een last, tijd voor mezelf, ritueel wassen, ochtendgebed, moskee, Koranles
Schooltaal
onevenredig hard getroffen, afhankelijk van, kampen met, almaar schaarser, voorzien van, volgens, onder toeziend oog, stabiel, continu, geconcentreerd, luidkeels
Kennis
Kennis in dit fragment
- Het schooljaar in de Gazastrook is op 19 september begonnen, maar veel kinderen kunnen niet naar school omdat hun school en huis vernietigd zijn en ze met ernstige trauma’s leven.
- De oorlog duurt al drie jaar. Van de ruim 73.000 personen die volgens het artikel door het Israëlische leger zijn gedood, was 30 procent kind.
- Tienduizenden kinderen zijn wees geworden en leven tussen het puin, onder de voortdurende dreiging van bombardementen.
- Herhaaldelijk vluchten onderbreekt school. In dit artikel moet een meisje dertien keer verhuizen, en zetten leraren op elke nieuwe plek opnieuw een schooltje op.
- Sommige kinderen werken om hun familie een inkomen te bezorgen, omdat een ouder zijn werk en bezit kwijt is.
- Geïmproviseerde schooltjes in tenten geven kinderen een paar dagdelen per week les en proberen hun een gevoel van een normaal leven en het recht om kind te zijn terug te geven.
- Meer dan 97 procent van de scholen in de Gazastrook is beschadigd of vernietigd.
- Die schooltjes zijn afhankelijk van donaties en van een VN-project dat leraren een klein salaris geeft. Ze hebben te weinig lesboeken en te weinig plaatsen.
- Volgens UNRWA gaan een kwart miljoen kinderen naar zulke scholen, terwijl voor honderdduizenden anderen geen plaats is. De meeste scholen werken daarom met een rotatiesysteem, waarbij klassen op andere dagen en tijden les krijgen.
- Niet elk kind kan een gratis leercentrum bereiken. Soms is de enige school in de buurt een relatief dure privéschool, ook als UNICEF of particulieren elders leercentra steunen.
- Door de oorlog nemen kinderen soms de zorg voor jongere broers en zussen over, of leven ze verder met een amputatie, op krukken en zonder prothese.
- …
Aanknopingspunten bij andere vakken
Hebben leerlingen al voorkennis opgedaan binnen andere vakken? Dit kun je navragen bij de collega’s:
Geschiedenis
Weten leerlingen dat er in Gaza een oorlog aan de gang is waarbij veel huizen en scholen vernietigd zijn?
Burgerschap / maatschappelijke vorming
Weten leerlingen wat kinderrechten zijn, in het bijzonder het recht op onderwijs en op bescherming?
Godsdienst
Kennen leerlingen het ochtendgebed, de moskee en de Koran?
Aan de slag met deze tekst in andere vakken
Geen tijd om deze tekst in de les Nederlands te behandelen? Misschien biedt hij wel mooie kansen voor een van je collega’s in een ander vak.
Geschiedenis
Link met de tekst: drie jaar oorlog heeft het dagelijkse leven van kinderen in Gaza veranderd, met verwoeste huizen en scholen en een hoog aandeel kindslachtoffers.
In de les: bespreek hoe oorlog niet alleen militairen of volwassenen treft, maar ook school, gezin en de kans om kind te zijn.
Burgerschap / maatschappelijke vorming
Link met de tekst: kinderen verliezen een gewone schooldag en sommigen werken of zorgen voor jongere broers en zussen.
In de les: bespreek het recht op onderwijs en het recht om kind te zijn wanneer kinderen taken van volwassenen overnemen.
Lichamelijke opvoeding
Link met de tekst: een jongen met een amputatie voetbalt bij een club voor kinderen met een amputatie en hoopt op een prothese.
In de les: bespreek hoe aangepaste sport na een amputatie opnieuw beweging, plezier en contact mogelijk maakt.
Extra oefenmateriaal rond begrijpend lezen, luistervaardigheid en kennis- en woordenschatverrijking. Voor het lager en het secundair onderwijs.
© FeedForm BV, 2026 | BE0782.403.681
Snel naar
Over de opdrachten
Presentatie
Presentatie Interactie
Hoe werkt de opdracht?
De leerkracht gebruikt de presentatie als ondersteuning voor de interactie. Elke slide zoomt in op een specifieke alinea en in de notities vind je de gespreksvragen terug.
Druk de slides af met hand-out notities en je hebt meteen een alternatieve handleiding bij de hand.
Wat is het doel van de opdracht?
De leerlingen activeren hun voorkennis, verwoorden hun ideeën en reageren op elkaar. Zo verdiepen ze hun begrip van de tekst én leren ze hun gedachten mondeling onder woorden brengen. Tijdens de onderbrekingen model jij je gedachten over de tekst, wat zeer leerrijk is voor beginnende lezers.
Denkniveau
Interactievragen bij de tekst
Interactievragen
Hoe werkt de opdracht?
De leerkracht gebruikt de vragen om voor en tijdens het lezen met de klas in gesprek te gaan over de tekst en het onderwerp.
Wat is het doel van de opdracht?
De leerlingen activeren hun voorkennis, verwoorden hun ideeën en reageren op elkaar. Zo verdiepen ze hun begrip van de tekst én leren ze hun gedachten mondeling onder woorden brengen. Tijdens de onderbrekingen model jij je gedachten over de tekst, wat zeer leerrijk is voor beginnende lezers.
Denkniveau
Schema
Schema
Hoe werkt de opdracht?
De leerlingen verwerken onder jouw begeleiding (via modelling) de belangrijkste informatie uit de tekst in een schema. Ze selecteren kerninformatie en brengen verbanden tussen verschillende onderdelen van de tekst in beeld.
Totaalschema
De leerlingen verwerken de volledige tekst in één samenhangend schema.
Deelschema
De leerlingen verwerken één vraag, alinea of tekstdeel in een kleiner schema.
Wat is het doel van de opdracht?
De leerlingen leren hoofd- en bijzaken onderscheiden, informatie structureren en verbanden zichtbaar maken. Zo verwerken ze de inhoud van de tekst grondiger.
Denkniveau
Leesoefeningen
Leesoefeningen
Hoe werkt de opdracht?
De leerlingen lezen de tekst en beantwoorden vragen over de inhoud. Ze zoeken informatie op, leggen verbanden en leiden informatie af uit de tekst.
Wat is het doel van de opdracht?
De leerlingen oefenen hun tekstbegrip en leren relevante informatie uit een tekst halen. Ze verwerken zowel expliciete informatie als informatie die ze zelf uit de tekst moeten afleiden.
Denkniveau
Leestaak
Leestaak
Hoe werkt de opdracht?
De leerlingen lezen de tekst met een opdracht die leidt tot een bepaald product. Dat kan gaan van een spreek- tot een schrijfproduct. Ze gebruiken de informatie uit de tekst om tot dat eindproduct te komen.
Wat is het doel van de opdracht?
De leerlingen leren doelgericht lezen en relevante informatie selecteren en verwerken. De tekst is daarbij geen eindpunt, maar een bron die ze actief moeten gebruiken.
Denkniveau
Ondersteuning
Ondersteuning bij de tekst
Verklarende woordenlijst en achtergrondinformatie
Sommige leerlingen kunnen moeite hebben met het begrijpen van de woorden. In de verklarende woordenlijst worden de moeilijkste woorden opgesomd en voorzien van een heldere uitleg.
Werk je met de authentieke, opgemaakte tekst? Dan kan de achtergrondinformatie handig zijn voor leerlingen die de nodige voorkennis missen. Dit kan ervoor zorgen dat ze de tekst beter begrijpen.
In de focusversie met achtergrondinformatie zit deze achtergrondinfo al verwerkt in de marge.
Hoe gebruik je de verklarende woordenlijst?
Moeilijke of minder bekende woorden uit de tekst worden kort en eenvoudig verklaard. De leerlingen kunnen de woordenlijst gebruiken tijdens of na het lezen.
Bekijk hier nog tien alternatieve werkvormen met de verklarende woordenlijst.
Wat is het doel?
De woordenlijst ondersteunt het tekstbegrip en helpt leerlingen moeilijke woorden sneller begrijpen. Zo kunnen ze zich beter concentreren op de inhoud.
Taaltechniek
Taaltechniek
Hoe werkt de opdracht?
De leerlingen gaan aan de slag met taalbeschouwing en taalsysteem op basis van de tekst. Ze behandelen grammatica, spelling, woordleer …
Wat is het doel van de opdracht?
Extra inoefening of herhaling op taalsysteem.
Denkniveau
BookWidgets
BookWidgets
Hoe werkt de opdracht?
De leerlingen verwerken de tekst digitaal in BookWidgets en beantwoorden dezelfde vragen als in de klassieke leesoefeningen. De antwoorden worden automatisch verbeterd.
Je kiest uit twee versies:
- Gesplitst werkblad: de leerlingen lezen de tekst digitaal
- Quiz: de leerlingen lezen de tekst op papier en beantwoorden de vragen digitaal.
Wat is het doel van de opdracht?
De leerlingen oefenen zelfstandig hun tekstbegrip. De digitale verwerking maakt zelfstandig oefenen en verbeteren eenvoudig.
Ideaal om in te zetten als huiswerk of tijdens zelfstandig werk.
Denkniveau